Tweetalige opvoeding

Tweetalige opvoeding, tweetalig opvoeden, column ditisitalie.nl‘Laten we het aan die jongen vragen, hier in Italië krijgen ze toch ook Engels op school? Excuse me, could you please help us? We’re looking for the leaning tower and the Piazza dei Miracoli.‘ ‘Nou meneer, dat is niet moeilijk. Deze winkelstraat uitlopen, dan over de brug rechtdoor blijven gaan en aan het eind van die straat naar links. Dan ziet u hem in de verte staan. Het is ongeveer tien minuutjes lopen. Veel plezier!’ Zoonlief schiet opnieuw in de lach als hij denkt aan de Nederlanders die hij de weg wees naar de toren van Pisa. ‘Handig hoor, mam, dat ik ook Nederlands versta. Die verbaasde uitdrukking op hun gezicht toen ik ze in het Nederlands antwoordde. Echt lachen, we kwamen niet meer bij!’

Als vanzelf…

Vanaf dag één spraken we elk in onze eigen taal tegen die kleine baby’tjes in de wieg. Niet omdat het zo goed zou zijn voor de hersenontwikkeling. Of Alzheimer op latere leeftijd tegen zou gaan. Of omdat het zo handig zou kunnen zijn bij het leren van andere talen. Nee, eerlijk gezegd kwam dat allemaal geen moment bij ons op. Wat wel bij ons opkwam waren doemscenario’s:  opa’s en oma’s die met woordenboeken op tafel een gesprek probeerden te voeren met hun kleinkinderen. Vreselijk. Dat wilden we voorkomen. Dus sprak ik in het Nederlands tegen die kleine ukkepukken en echtgenoot in het Italiaans. Zonder er verder over na te hoeven denken eigenlijk. Lieve woordjes brabbel je nou eenmaal makkelijker in de taal van je hart. En thuis spraken we samen Italiaans, omdat er veel Nederlands om ons heen was.

…nou ja, met enige moeite

In die beginfase ging het dus allemaal van een leien dakje. Maar na de verhuizing kreeg het Italiaans de overhand en moest ik veel meer energie steken in het Nederlands. Dus lazen we lazen klassiekers als Jip en Janneke en Pluk van de Petteflet tot de blaadjes uit het boek vielen. We keken alle kinderfilms in het Nederlands tot we de teksten uit ons hoofd kenden. Wat waren we blij met alle Zapp-programma’s die we via de satelliet konden ontvangen. En natuurlijk hielpen alle logés om al kletsend over van alles en nog wat het Nederlands op niveau te krijgen en te houden. Als het grut het wilde natuurlijk, want er waren periodes waarin de kont tegen de Nederlandse krib gegooid werd en er geen woord meer in de moedertaal uit die kindermonden kwam. Alleen grof geschut als stug Nederlands blijven praten en geen woord Italiaans meer begrijpen hielp bij het keren van dat tij.

‘Laten we het aan die jongen vragen, hier in Italië krijgen ze toch ook Engels op school?’

Gelukkig ging het roer helemaal om toen de Nederlandse hartsvriendin van dochterlief in de buurt kwam wonen. Want wat is nu handiger dan op school gauw eventjes wat dingen tegen elkaar te kunnen zeggen in je eigen ‘geheimtaal’. En tegenwoordig hoef ik er niet veel meer aan te doen om de belangstelling levend te houden. Ze krijgen steeds meer interesse in de Nederlandse taal zelf en pakken op eigen initiatief boeken uit de kast. En gek genoeg hebben ze geen problemen met het lezen, hoewel ik ze nooit heb uitgelegd welke lettercombinaties bij welke klanken horen. Ze willen weten hoe de grammatica in elkaar zit en hoe je bepaalde woorden schrijft. Gelukkig maar!

De weerstand overwonnen

Ze merken nu dus zelf hoe handig het is om tweetalig te zijn. Of ze nu een ijsje gaan eten met nonno of gaan winkelen met oma, ze hebben ons daar absoluut niet bij nodig. Sterker nog, we worden door twee generaties min of meer de deur uitgewerkt onder het mom van ‘tijd voor jezelf en elkaar’. Op reis spreken ze net zo makkelijk met Italiaanse leeftijdsgenootjes als met Nederlandse. En op de één of andere manier helpt het bij het leren van Engels en hebben ze op school in ieder geval met dat vak geen problemen. Af en toe verrassen ze hier in Italië Nederlandse toeristen en in Nederland Italiaanse toeristen met hun hulp. En het helpt om naar het Nederlands of het Italiaans om te schakelen en te doen alsof we toeristen zijn, als we weer eens op straat worden aangeklampt om een of andere vage petitie te ondertekenen.

Nadelen van een tweetalige opvoeding

Of die tweetalige opvoeding ook zijn nadelen heeft. Ja hoor, absoluut! Door het makkelijk schakelen tussen de talen is soms moeilijk om met elkaar te blijven spreken in de taal waarin je het gesprek oorspronkelijk voerde. Als we als gezin onder elkaar zijn is dat niet erg, maar bezoek dat niet beide talen beheerst, mist daardoor soms een heel stuk van een gesprek. En bij vermoeidheid slaat de babylonische spraakverwarring toe hier in huis: koeterwaals in een combinatie van Nederlands en Italiaans, afhankelijk van de taal waarin je een woord het eerste te binnen schiet. Maar zo lang we weten wat de oorzaak is en hoe we dat kunnen oplossen, valt daar goed mee te leven!

 

Deze column verscheen eerder op ditisitalie.nl
Foto uit eigen archief

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *